Lịch ghi chép

Sunday, June 20, 2010

God of Japan: Raijin

Bài này do Như Thị Duyên dịch từ Wikipedia Japan
© 2010


Lôi thần

Raijin (雷神, đọc Âm Hán Việt là "Lôi thần") là vị thần sấm chớp trong tín ngưỡng dân gian và Thần đạo Nhật Bản. Từ Raijin được thành lập bằng cách ghép giữa hai chữ Hán: "Rai" (lôi) và "Shin" (thần). Lôi thần còn được gọi bằng những cái tên khác như: Raiden sama (雷電様), ngài lôi điện; Narukami (鳴神), thần rền vang; Raikō (雷公), lôi công.



Raijin trong tranh của họa sĩ Tawaraya Sōtatsu

Quan niệm dân gian

Quan niệm dân gian cho rằng Sugawara no Michizane, một quý tộc, học giả, thi nhân và là một chính trị gia thời Heian sau khi chết đã hóa thân thành vị thần sấm chớp ngụ nơi trời cao. Trong dân gian thường gọi lôi thần là "Kaminari sama" (ngài sấm chớp) với ý sợ sệt và thân mật. Truyền thuyết cho rằng lôi thần giáng trần ăn rốn con người nên vào mùa hè, khi trẻ con cởi trần phơi bụng thì người lớn thường dọa rằng "coi chừng lôi thần ăn mất rốn". Người ta cho rằng vào thời gian này, khi sấm chớp xuất hiện cùng đợt không khí lạnh thì trẻ con dễ bị đau bụng nếu để rốn trần nên bịa ra câu chuyện lôi thần ăn rốn để dọa chúng. Dân gian còn tin rằng để tránh không bị Raijin ăn mất rốn thì có thể chui vào trong màn hoặc hô lên từ "Kuwabara". Sugawara no Michizane sau khi chết biến thành thần sấm giáng tai họa xuống kinh đô nhưng không bao giờ động đến Kuwabara là lãnh địa của mình lúc sinh thời. Đối lại với Raijin thì có Fūjin, vị thần cai quản ngọn gió.



Raijin trong tranh của họa sĩ Hanabusa Itchō

Hình dạng

Tại Nhật Bản, Raijin được miêu tả với hình tướng dữ tợn của loài quỷ sứ mà nổi tiếng nhất là trong bức bình phong vẽ lôi thần và phong thần (Fūjin Raijin Zu) của Tawaraya Sōtatsu, một họa sĩ sống vào đầu thời Edo. Trong bình phong, Raijin được mô tả với cái đầu mọc sừng trâu, mặt quỷ, mình quấn khố da hổ, tay cầm trống Taiko phát ra sấm chớp khi gõ. Đây là hình dáng quen thuộc của lôi thần đối với người Nhật Bản. Hình dáng này có liên quan đến quỷ môn (Ushitora, tức là hướng Đông Bắc) trong đạo Âm Dương. Khi sấm chớp giáng xuống thì con "lôi thú" (Raijū) cũng theo đó mà giáng trần. Hình ảnh lôi thần còn được miêu tả với vẻ hài hước trong tranh của họa sĩ vẽ tranh phong tục Ōtsue. Tranh vẽ lôi thần dùng một cái móc để kéo cái trống Taiko do mình đánh rơi xuống trần đầy chất uy mặc.



Fūjin và Raijin trong bình phong


Tế lễ ở các đền chùa


* Kamowake Ikazuchi Jinja thờ lôi thần.
* Cung Tenman (Tenmangū) thờ Sugawara no Michizane.
* Shiogama Jinja thờ lôi thần.
* Raiden Jinja thờ Hỏa lôi thần (Hono Ikazuchi no kami), Đại lôi thần (Ōikazuchi no kami) và Biệt lôi thần (Wake Ikazuchi no kami).
* Kabasan Saenazumi Jinja thờ Bát lôi thần (Yatsu Ikatsuchi no kami).
* Fuji Jinja thờ lôi thần.


Các lôi thần nổi tiếng trong văn hóa Thế giới


* Zeus trong thần thoại Hy Lạp.
* Jupiter trong thần thoại La Mã.
* Thor trong thần thoại Bắc Âu.
* Lôi công (Bính âm Lei Gong), Lôi tổ, lôi sư trong thần thoại Trung Hoa.


Lôi thần trong văn hóa đại chúng

Tại phương Tây, Raijin được biết đến nhiều qua hình ảnh của vị thần sấm chớp Raiden, một nhân vật trong video game Mortal Kombat. Tại Nhật, Raijin và Fūjin được miêu tả hài hước như là hai thế lực đối đầu nhau trong Manga Yaiba của họa sĩ Aoyama Gōshō. Raijin còn được biết đến qua hình ảnh của nhân vật Raijin chuyên sử dụng ma thuật sấm chớp trong phiên bản thứ 8 của series video game Final Fantasy.

Liên kết ngoài


* Tượng Raijin qua mẫu gấp giấy Origami của nghệ sĩ Hōjō Takashi, được gấp từ một tờ giấy vuông không cắt dán

No comments:

Post a Comment